VIJESTI

Sergej Mašera

Rođen je 11. maja 1912. godine u Gorici, u Italiji. Posle Prvog svetskog rata, njegova porodica je izbegla iz Italije i nastanila se u Ljubljani. Posle završene osnovne i srednje škole 1929. godine, Sergej je stupio u VII klasu Pomorske vojne akademije. U čin poručnika korvete proizveden je 1932. godine, kao peti u rangu.

Aprilski rat, 1941. godine, ga je zatekao kao poručnika bojnog broda II klase, na dužnosti prvog artiljerijskog oficira na razaraču "Zagreb", u Boki Kotorskoj. S njim je, na istom brodu, službovao i njegov drug iz klase, Milan Spasić. Među brodovima koji su već prvog dana rata bili izlođeni napadima iz vazduha, nalazio se i razarač "Zagreb", ali je pretrpeo samo neznatna oštećenja. Ponovni veći napad na Boku i brodove u njoj izvršen je 13. aprila, ali opet bez posledica. Iako je ostala netaknuta, flota je, zbog razvoja situacije na kopnu sve više gubila borbenu gotovost, pogotovo kada je brodovima naređeno da se maskiraju, a posade iskrcaju na kopno.

Vest o primirju dospela je u Boku 15. aprila, a saopštena je i svim komandantima brodova, uz upozorenje da se zabranjuje uništenje brodova i otvaranje vatre na neprijateljske avione. Kada su Italijani ušli u Boku, 17. aprila, naređeno je da se brodovi napuste.

Sergeja Mašeru i njegovog druga Milana Spasića bolno je pogodio slom Jugoslavije i fašistička okupacija. Ne videći mogućnost da se borba nastavi, odlučili su da svoj brod unište i poginu na njemu. "Zagreb" je prvo napustila posada, zatim mlađi oficiri, a oko 14 časova uz brod je pristigao motorni čamac da preveze komadanta, prvog oficira, poručnike Mašeru i Spasića i jednog artiljeriskog narednika. Međutim, prema dogovoru, Mašera i Spasić odbili su da uđu u čamac i saopštili komandantu da će pripaliti štapine koji su vodili do municionih komora. Stavljen pred svršen čin, komandant se sa ostalima brzo udaljio. Nekoliko minuta kasnije eksplodirala je prva, a potom i druga municiona komora, a brod je raznet u komade, nestao s površine zajedno s oficirima koji su ga digli u vazduh.

U eksploziji je nestalo telo Sergeja Mašere. Ipak, na spomeniku na vojničkom groblju u Savini, kraj Herceg Novog, gde je sahranjen Milan Spasić, uklesano je i njegovo ime. U Tivtu, u gradskom parku, nalazi se spomenik ovoj dvojici hrabrih mornaričkih oficira. U Beogradskom naselju Žarkovo, nalazi se ulica poručnika Spasića i Mašere.

Povodom 30-ogodišnjice Jugoslovenske ratne mornarice, predsednik SFRJ Josip Broz Tito je 10. septembra 1973. godine proglasio Milana Spasića i Sergeja Mašeru za narodne heroje.

Milan Spasić

Rođen je 8. novembra 1909. godine u Beogradu. Potiče iz siromašne porodice poreklom iz Sjenice. Odrastao je i školovao se u Beogradu. Gimnaziju je završio 1929. godine s odličnim uspehom. Iste godine u jesen, na osnovu rezultata postignutih na prijemnom ispitu, primljen je, kao prvi u rangu, u VII klasu Pomorske vojne akademije u Dubrovniku. To mesto zadržao je sve tri godine školovanja. I kurs za torpedo-minersku specijalizaciju završio je s odličnim uspehom. Za sve drugove u klasi i oficire koji su ga bolje poznavali, bio je uzor.

Prilikom putovanja školskog broda "Jadran" u Severnu Ameriku, 1937. godine, poverena mu je navigacija. Posle više od 20 dana jedrenja po pučini, "Jadran" je, u tačno određeno vreme i na predviđenoj udaljenosti , prošao kraj Bermudskih ostrva. To je bio pravi podvig, imajući u vidu način plovidbe i skromnu navigacijsku opremu.

Kada je izbio rat u aprilu 1941. godine, Spasić je, u činu poručnika bojnog broda II klase, bio torpedo-minerski oficir na razaraču "Zagreb" u Boki Kotorskoj. U času napada italijanskih bombardera na Boku, ujutru 6. aprila, "Zagreb" je bio privezan uz molo u Dobroti. Pet bombardera, s velike visine, sručilo je na njega tovar bombi, koje su pale svega nekoliko desetina metara od broda. Brod se tresao od eksplozija, ali nije pretrpeo nikakvu štetu. Sledećih dana, zbog loših vremenskih prilika, aktivnost neprijateljske avijacije svela se na letove izviđača. Ponovni veći napad na Boku i brodove u njoj izvršen je 13. aprila, ali opet bez posledica. Iako je ostala netaknuta, flota je, zbog razvoja situacije na kopnu sve više gubila borbenu gotovost, pogotovo kada je brodovima naređeno da se maskiraju, a posade iskrcaju na kopno. Potom je 15. aprila, došlo i obaveštenje o primirju, zabrana da se brodovi potope, kao i zabrana da se na neprijateljske avione otvara vatra. Najzad 17. aprila, kada su Italijani ušli u Boku, naređeno je da se brodovi napuste.

Spasića i njegovog druga Sergeja Mašeru bolno je pogodio slom Jugoslavije i fašistička okupacija. Ne videći mogućnost da se borba nastavi, odlučili su da svoj brod unište i poginu na njemu. "Zagreb" je prvo napustila posada, zatim mlađi oficiri, a oko 14 časova uz brod je pristigao motorni čamac da preveze komadanta, prvog oficira, poručnike Spasića i Mašeru i jednog artiljeriskog narednika. Međutim, prema dogovoru, Spasić i Mašera odbili su da uđu u čamac i saopštili komandantu da će pripaliti štapine koji su vodili do municionih komora. Stavljen pred svršen čin, komandant se sa ostalima brzo udaljio. Nekoliko minuta kasnije eksplodirala je prva, a potom i druga municiona komora, a brod je raznet u komade, nestao s površine zajedno s oficirima koji su ga digli u vazduh.

Sutradan su ribari u Tivatskom zalivu otkrili leš u mornaričkoj uniformi. za koji je ustanovljeno da je Spasićev. Sahranjen je 19. aprila, na vojničkom groblju Savini kraj Herceg Novog, uz učešće građana, mornara i drugova. Impresionirani tolikim junaštvom i patriotizmom, Italijani su uputili na sahranu vod vojnika, koji mu je odao vojne počasti.

U Tivtu, u gradskom parku, nalazi se spomenik ovoj dvojici hrabrih mornaričkih oficira. U Beogradskom naselju Žarkovo, nalazi se ulica poručnika Spasića i Mašere.

Povodom 30-ogodišnjice Jugoslovenske ratne mornarice, predsednik SFRJ Josip Broz Tito je 10. septembra 1973. godine proglasio Sergeja Mašeru i Milana Spasića za narodne heroje.